Zelf eenvoudig je zwart-witfilms ontwikkelen.

1. Maak je gereed

Je zult ervan versteld staan hoe gemakkelijk het is om zelf zwart-witfilm te ontwikkelen. In deze handleiding nemen we je stap voor stap mee aan de hand van de producten uit onze Starterset.

Ga je voor het eerst zelf je films ontwikkelen? We raden zeker aan om met belichte film het spoelen van je film bij (dag)licht te oefenen. Je zult het zo onder de knie hebben en snel de films laden zonder na te denken, maar het kan de eerste keer lastig zijn. Oefening baart kunst!

Houd je film, ontwikkeltank, schaar en eventueel voor kleinbeeldfilm een filmopener gereed.

Zorg dat de spoel in de juiste maat voor je films staat; open de spoel door één kant vast te houden en de andere tegen de klok in te draaien. Hierdoor kan je de spoel op de gewenste maat – kleinbeeld of middenformaat – instellen. Sluit de spoel door deze met de klok mee te draaien tot die vastklikt.

Plaats de buis in de spoel. We raden aan om deze altijd in de spoel te laten en deze alleen te verwijderen om te reinigen of te drogen. De buis is een fundamenteel onderdeel van het lichtdicht houden van de tank tijdens het ontwikkelen van de film.

BELANGRIJK: het laden van de film moet bij volledige duisternis, niet ontwikkelde film is uitermate lichtgevoelig. Pas wanneer de film is gefixeerd, kan de ontwikkeltank geopend worden.
Als je een donkere kamer hebt, is dat natuurlijk ideaal om in het donker je film in te spoelen.
Als je geen donkere kamer tot je beschikking hebt, kun je een wisselzak gebruiken. Stop gewoon alle onderdelen in de wisselzak en rits hem dicht met alle spullen erin. Steek je armen in de mouwen – de manchetten moeten strak genoeg om je armen zitten om te voorkomen dat er licht binnenkomt.

2. laad je film

Wanneer je het laden van de film in (dag)licht onder de knie hebt, kan je beginnen met het laden van je belichte film in volledige duisternis. Knip voor kleinbeeldfilms de filmleader met de afgeronde randen af en laad de spoel met de film. Middenformaatfilms zijn al recht en kunnen direct in de spoel geladen worden.

Draai de film in de spoel door één zijde van de spoel naar voor en achter te bewegen. Knip de film van de filmcartridge vlak voor het einde. Bij middenformaatfilm draai je op dezelfde wijze de film in de spoel en verwijder je het geplakte schutpapier aan het eind van de rol.

Zodra de film in de spoel zit, plaats de spoel met de buis in de tank. Zorg ervoor dat je de spoel op de bodem van de tank plaatst om ongelijkmatige ontwikkeling van de film te voorkomen.

Sluit de tank door het deksel aan te schroeven tot deze sluit. De film is nu klaar om ontwikkeld te worden!

De film is nu lichtdicht in de ontwikkeltank, het licht kan aan of je kunt je tank uit de wisselzak halen.

3. mix je chemie

Meet de benodigde hoeveelheid ontwikkelaar in de maatcilinder.
De lage rode markering geeft de hoeveelheid concentraat aan die nodig is voor het ontwikkelen van één kleinbeeld film. De bovenste rode markering geeft de hoeveelheid weer voor twee kleinbeeldfilms of één middenformaatfilm.

Vul de 1000ml maatbeker tot de corresponderende blauwe markering met water van 20ºC.
(Let op, sommige ontwikkelaars moeten aangemaakt worden met warmer water, kijk hiervoor op de verpakking van de ontwikkelaar)

Maak in een andere maatbeker je fixeer aan. De juiste oplossing voor Adofix is 1+5. Meng 60ml concentraat met 300ml water en let erop dat de temperatuur 20ºC is.

Met 100ml geconcentreerde Adofix kan je 600ml werkoplossing maken. Dit is voldoende voor het fixeren van 10 films.
In tegenstelling tot de Adonal/Rodinal ontwikkelaar is de fixeer meerdere malen te gebruiken. Hiervoor moet je wel de fixeertijd aanpassen volgens de onderstaande tabel:

Film
Fixeertijd

1-3
3 minuten

4-6
4 minuten

7-8
5 minuten

9-10
6 minuten

4. ontwikkel je film

Controleer een laatste maal de ontwikkeltemperatuur en houd je timer/stopwatch bij de hand. Je bent klaar om te beginnen! Giet de ontwikkelaar voorzichtig, maar wel zo snel mogelijk, in de ontwikkeltank. Start direct daarna je timer/stopwatch.
Plaats de afsluitkap op de ontwikkeltank en begin direct met agiteren*, zoals beschreven in de volgende stap.

*De wijze waarop je agiteert, is belangrijk om een homogeen ontwikkeld negatief te krijgen. Volgens de methode van Ansel Adams moet je niet alleen de tank ondersteboven kiepen, maar hem tegelijkertijd om zijn as draaien. Vergeet niet voorzichtig te kiepen, we mixen geen cocktails!

Agiteer de tank de eerste 30 seconden en zet daarna de ontwikkeltank neer. Doe hetzelfde na één minuut voor 10 seconden en herhaal dit iedere minuut. Plaats na iedere keer agiteren de tank stevig op een oppervlakte om mogelijke luchtbubbels op de film te verwijderen.

Begin 10 seconden voor het einde van de ontwikkeltijd met het legen van ontwikkelaar in een lege fles of container.
Om het ontwikkelproces te stoppen, spoel je de film ongeveer een halve minuut met lauw stromend water.

Giet vervolgens de fixeer in de tank en agiteer. Gedurende deze stap is het agitatieritme niet belangrijk. Giet na drie minuten (of wanneer de fixeer al vaker is gebruikt langer volgens de tabel met fixeertijden) de fixeer uit de ontwikkeltank in een fles om hem eventueel te hergebruiken.

Was de film met stromend (koud) water in de tank. Agiteer de ontwikkeltank grondig om alle resten fixeer te verwijderen. Giet de ontwikkeltank gedurende het spoelen minimaal tien keer leeg.

Maak het vloeimiddel voor de laatste spoelbeurt aan door 30 druppels Adoflo II te verdunnen met 300ml water. Giet de oplossing in de tank.

Beweeg de spoel op en neer in het vloeimiddel om ervoor te zorgen dat alle resten chemicaliën volledig zijn verwijderd. Haal na 30 seconden de spoel uit de tank en open de spoel om de film te verwijderen. Was de ontwikkeltank en de spoelen grondig. Dit is belangrijk om de vorming van schuim bij een volgende keer ontwikkelen te voorkomen.

Maak de ontwikkelde film aan beide uiteinden vast met filmclips, om ervoor te zorgen dat de film niet opkrult tijdens het drogen.

De beste plek voor het drogen van film is een vochtige, stofvrije ruimte, bijvoorbeeld de badkamer. Na een aantal uur is de film droog en klaar om afgedrukt (of gescant) te worden!

Gefeliciteerd! je hebt je eerste film ontwikkeld! Wees niet ongerust wanneer het de eerste keer niet helemaal perfect is gegaan. Het meest lastige van het zelf ontwikkelen blijft toch het laden van de film in de spoel. Wanneer je dat nog niet helemaal onder de knie lijkt te hebben, oefen dan nog een aantal maal bij (dag)licht.

Om goede negatieven te krijgen en houden, is het heel belangrijk om te werken met schone handen. Daarnaast raden wij aan om rubberen handschoenen te gebruiken wanneer je met de chemicaliën werkt en katoenen handschoenen voor het behandelen van ontwikkelde en gedroogde negatieven.

Veel succes en plezier bij het ontwikkelen van je eerste film, bij vragen staan we altijd voor je klaar!

Ontwikkeltijden

Voor ontwikkeltijden raden wij de Massive Dev Chart [icon name=”up-right-from-square” prefix=”fas”] van Digital Truth aan, dit is een zeer uitgebreide internetdatabase met film-ontwikkelaarcombinaties. Hier kan je alle ontwikkeltijden voor Adonal* – en andere filmontwikkelaars – met een zeer ruime keuze zwart-witfilms vinden. De tijden die je in deze database vindt, zijn referentiedata en kunnen niet altijd blindelings gevolgd worden. Afhankelijk van de verdunning van de ontwikkelaar en de temperatuur zal je verschillende resultaten krijgen. Lagere verdunningen (voor Adonal bijvoorbeeld 1+25) geven een hoog contrast en scherpe, korrelige resultaten. Hogere verdunningen (bijvoorbeeld 1+100) kunnen gebruikt worden voor opnames met een hoog contrast en om een fijnere korrel te behouden. We raden bij Adonal aan om te beginnen met een verdunning van 1+25. Gedurende het leerproces zal je leren begrijpen hoe je deze waarden kunt aanpassen en corrigeren om bepaalde resultaten verkrijgen (bijvoorbeeld fijnere of juist grovere korrel). Dit kan een lang proces zijn, maar het is leuk en geeft voldoening! Onthoud dat het ontwikkelen van film niet alleen fundamentele scheikunde is, maar vooral persoonlijke smaak, creativiteit en experimenteren.

Er zijn zeer veel verschillende manier om je film te ontwikkelen. Dit kan in beginsel wat eng zijn, maar laat je zeker niet ontmoedigen!
Om de eerste stappen met het ontwikkelen met Adox Adonal te vereenvoudigen, hebben de Adox Rodinal Maatcilinder en de Adox Maatbeker maatstrepen die je helpen bij het aanmaken van je ontwikkel- en fixeerbaden. Om de Adonal ontwikkelaar te verdunnen, heb je de kleine Adox Rodinal Maatcilinder nodig, welke een markering heeft voor de verdunning van 1+25. De lage rode markering (“Rodinal 300ml”) geeft de hoeveelheid concentraat aan die nodig is voor het ontwikkelen van één kleinbeeld film. De bovenste rode markering (“Rodinal 600ml”) geeft de hoeveelheid voor twee kleinbeeldfilms of één middenformaatfilm weer. De blauwe markering op de Adox Maatbeker geeft de hoeveelheid werkende oplossing weer (concentraat + water) voor het ontwikkelen, stoppen en fixeren van je film.

Zorg ervoor dat je ontwikkelaar, fixeer en water altijd 20°C blijven als je de film verwerkt. Vooral tijdens het ontwikkelen van de film is een stabiele temperatuur belangrijk!

Gebruik verschillende maatbekers voor de ontwikkel- en fixeerbaden (en stopbaden, als je die gebruikt). Reinig ze altijd grondig na afloop. Daarmee voorkom je dat je je ontwikkelbad vervuilt en je negatieven beschadigt.

Het werken met fotochemicaliën is niet gevaarlijk, zolang je ze correct gebruikt. Eet, drink of rook niet waar de chemicaliën gebruikt worden. Hou alle fotochemicaliën buiten bereik van kinderen en dieren. Ventileer je donkere kamer, of de ruimte waar je met de chemicaliën werkt, goed. Was je handen en reinig de benodigdheden en werkruimte na het ontwikkelen.
Zorg dat je na gebruik de ontwikkelaar en fixeer gescheiden bewaart, en dat ze correct gelabeld zijn.Breng gebruikte chemicaliën naar de milieustraat.

Aanbieding!